Εισήγηση για τη Στρατηγική Κατεύθυνση του Φεστιβάλ Κάσου

Αγαπητέ Πρόεδρε της Επιτροπής Πολιτισμού,

Αξιότιμα μέλη της Επιτροπής Πολιτισμού,

Με αφορμή τον σχεδιασμό του νέου Φεστιβάλ Κάσου, θα ήθελα να καταθέσω ορισμένες σκέψεις σχετικά με τη στρατηγική κατεύθυνση και τη φιλοσοφία που θεωρώ ότι πρέπει να διέπει τον θεσμό.

Το φεστιβάλ δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια ακόμη σειρά εκδηλώσεων ή ως ένα μεμονωμένο γεγονός ψυχαγωγικού χαρακτήρα. Αντίθετα, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την Κάσο να αναδείξει τη μοναδική πολιτιστική της ταυτότητα, να προβάλει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της και να δημιουργήσει τις βάσεις για μια ποιοτική και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια.

Η Κάσος διαθέτει ένα ανεκτίμητο πλεονέκτημα: την αυθεντικότητά της. Την ιστορία της, τα ήθη και τα έθιμά της, τη φιλοξενία των ανθρώπων της, την ιδιαίτερη γαστρονομία της, τη μουσική της παράδοση και τον μοναδικό τρόπο ζωής που διατηρεί μέχρι σήμερα.

Για τον λόγο αυτό, θεωρώ ότι το φεστιβάλ πρέπει να απευθύνεται κυρίως σε κοινό που αναζητά αυθεντικές εμπειρίες, πολιτισμό, ιστορία, γαστρονομία και ουσιαστική επαφή με τον τόπο. Παράλληλα όμως θα πρέπει να αποτελεί και έναν θεσμό που θα δίνει στους μόνιμους κατοίκους του νησιού τη δυνατότητα να απολαμβάνουν υψηλού επιπέδου πολιτιστικές και καλλιτεχνικές δράσεις.

Ως καταλληλότερη περίοδος διεξαγωγής του Φεστιβάλ προτείνεται το χρονικό διάστημα μετά τη λήξη της σχολικής χρονιάς και πριν από τα μέσα Ιουλίου. Η επιλογή αυτή μπορεί να διευκολύνει τη συμμετοχή οικογενειών, παιδιών και νέων, να ενισχύσει την επισκεψιμότητα κατά την αρχή της θερινής περιόδου και να επιτρέψει την ενεργή συμμετοχή των μόνιμων κατοίκων. Η ακριβής ημερομηνία και διάρκεια θα πρέπει να καθοριστούν σε συνάρτηση με τις συγκοινωνιακές συνδέσεις, τη διαθεσιμότητα καταλυμάτων, το πρόγραμμα των τοπικών εκδηλώσεων και τη διαθεσιμότητα των καλλιτεχνών.

Παραθέτω μερικές προτάσεις για το φεστιβάλ με στόχο να αναπτυχθεί γύρω από πέντε βασικούς άξονες:

1. Κασιώτικη Γαστρονομία

Η γαστρονομία μπορεί να αποτελέσει έναν από τους ισχυρότερους πόλους έλξης του φεστιβάλ και να αναδείξει τον γαστρονομικό πλούτο του νησιού.

Ενδεικτικές δράσεις:

• Εργαστήρια παρασκευής παραδοσιακών κασιώτικων εδεσμάτων.
• Παρουσιάσεις τοπικών συνταγών από κατοίκους και επαγγελματίες.
• Γευσιγνωσίες τοπικών προϊόντων.
• Συνεργασίες με καταξιωμένους σεφ που θα αναδεικνύουν τις τοπικές πρώτες ύλες.
• Γαστρονομικές διαδρομές στα χωριά της Κάσου.
• Έκθεση και προβολή τοπικών παραγωγών.

2. Μουσική και Χορευτική Παράδοση

Η μουσική και ο χορός αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της πολιτιστικής ταυτότητας της Κάσου και οφείλουν να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Ενδεικτικές δράσεις:

• Παραδοσιακά μουσικά δρώμενα.
• Βιωματικά εργαστήρια χορού.
• Παρουσίαση παραδοσιακών μουσικών οργάνων.
• Διαλέξεις και αφηγήσεις για την ιστορία της κασιώτικης μουσικής.
• Συμμετοχικά γλέντια στα οποία κάτοικοι και επισκέπτες θα γίνονται μέρος της εμπειρίας.

3. Ιστορία και Πολιτιστική Κληρονομιά

Η ιστορία της Κάσου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια του ελληνικού νησιωτικού πολιτισμού και πρέπει να αναδειχθεί μέσα από σύγχρονες και βιωματικές δράσεις.

Ενδεικτικές δράσεις:

• Αναπαραστάσεις ιστορικών γεγονότων.
• Ιστορικοί περίπατοι και ξεναγήσεις.
• Εκθέσεις φωτογραφίας και αρχειακού υλικού.
• Παρουσιάσεις βιβλίων και ιστορικών μελετών.
• Αφηγήσεις και μαρτυρίες παλαιών κατοίκων.
• Δράσεις που αναδεικνύουν τη ναυτική ιστορία και την παράδοση του νησιού.

4. Βιωματική Γνωριμία με την Κάσο

Το φεστιβάλ πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στους επισκέπτες να ζήσουν την Κάσο και όχι απλώς να την επισκεφθούν.

Ενδεικτικές δράσεις:

• Περιπατητικές διαδρομές στη φύση.
• Γνωριμία με παραδοσιακά επαγγέλματα.
• Εμπειρίες σχετικές με τη θάλασσα και την αλιευτική παράδοση.
• Παρουσιάσεις τοπικών εθίμων και παραδοσιακών τεχνών.
• Βιωματικά εργαστήρια για παιδιά και οικογένειες.

5. Σύγχρονη Καλλιτεχνική Δημιουργία και Ψυχαγωγία

Παράλληλα με την ανάδειξη της παράδοσης, το φεστιβάλ θα πρέπει να περιλαμβάνει και ένα ισχυρό πρόγραμμα σύγχρονων πολιτιστικών δράσεων, που θα αποτελούν κίνητρο για επισκέπτες από όλη την Ελλάδα και θα προσφέρουν ποιοτικές εμπειρίες στους κατοίκους του νησιού.

Ενδεικτικές δράσεις:

• Συναυλίες γνωστών καλλιτεχνών.
• Θεατρικές παραστάσεις.
• Stand-up comedy.
• Μουσικοθεατρικές παραγωγές.
• Υπαίθριες κινηματογραφικές προβολές.
• Παραστάσεις για παιδιά και οικογένειες.
• Συζητήσεις με προσωπικότητες του πολιτισμού και των τεχνών.

Ο συγκεκριμένος άξονας μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικός παράγοντας εξωστρέφειας του θεσμού, ενισχύοντας την επισκεψιμότητα της Κάσου και δημιουργώντας πρόσθετη αξία για την τοπική κοινωνία.

Πρόσθετες Στρατηγικές Προτάσεις

Κάσος και Απόδημος Ελληνισμός

Το φεστιβάλ μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τους απόδημους Κασίους και τους φίλους της Κάσου σε όλο τον κόσμο, ενισχύοντας τη σχέση τους με τον τόπο καταγωγής τους.

Θεσμός Τιμητικών Βραβεύσεων

Κάθε χρόνο να τιμώνται πρόσωπα ή φορείς που έχουν συμβάλει στη διάσωση, ανάδειξη και διάδοση της κασιώτικης παράδοσης και πολιτιστικής κληρονομιάς.

Θεματική Κάθε Χρονιά

Κάθε διοργάνωση θα μπορούσε να έχει μια κεντρική θεματική, όπως:

• Η Θάλασσα
• Η Ναυτοσύνη
• Η Διασπορά
• Η Νησιωτικότητα
• Οι Γυναίκες της Κάσου
• Οι Ρίζες και το Μέλλον

Με αυτόν τον τρόπο το φεστιβάλ θα διατηρεί τον χαρακτήρα του, ενώ παράλληλα θα ανανεώνεται και θα εξελίσσεται κάθε χρόνο.

Συμπέρασμα

Οι παραπάνω προτάσεις κατατίθενται ως ιδέες και κατευθύνσεις προς συζήτηση και δεν αποτελούν δεσμευτικό πλαίσιο σχεδιασμού του φεστιβάλ. Πολλές από αυτές μπορούν να υλοποιηθούν, άλλες να προσαρμοστούν και άλλες να αποτελέσουν αφετηρία για νέες δράσεις, ανάλογα με τις δυνατότητες, τους διαθέσιμους πόρους και τους στόχους που θα τεθούν από την Επιτροπή Πολιτισμού και τους εμπλεκόμενους φορείς.

Θα ήθελα να τονίσω ότι οι τέσσερις πρώτοι άξονες της παρούσας εισήγησης δεν προτείνονται με σκοπό να υποκαταστήσουν ή να περιορίσουν τις καλλιτεχνικές δράσεις του φεστιβάλ. Αντιθέτως, στόχος τους είναι να συμβάλουν στον καθορισμό της ταυτότητας του θεσμού και του κοινού στο οποίο επιθυμούμε να απευθυνθούμε ως προορισμός.

Η γαστρονομία, η παράδοση, η ιστορία και οι βιωματικές εμπειρίες αποτελούν στοιχεία που μπορούν να διαφοροποιήσουν το Φεστιβάλ Κάσου και να προσελκύσουν επισκέπτες με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον πολιτισμό, την αυθεντικότητα και τον τρόπο ζωής των μικρών νησιωτικών κοινωνιών. Με αυτόν τον τρόπο, το φεστιβάλ μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως πολιτιστικό γεγονός, αλλά και ως εργαλείο διαμόρφωσης του τουριστικού προφίλ που επιθυμούμε για την Κάσο τα επόμενα χρόνια.

Παράλληλα, οι καλλιτεχνικές δράσεις, όπως συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, παραστάσεις κωμωδίας και άλλες σύγχρονες πολιτιστικές εκδηλώσεις, θα πρέπει να αποτελέσουν έναν ισχυρό και εξίσου σημαντικό πυλώνα του θεσμού, προσφέροντας ποιοτική ψυχαγωγία στους κατοίκους και αποτελώντας παράλληλα σημαντικό παράγοντα προσέλκυσης επισκεπτών στο νησί.

Ιδιαίτερη βαρύτητα θα πρέπει επίσης να δοθεί στην εξεύρεση στρατηγικών χορηγών και υποστηρικτών που θα αγκαλιάσουν το όραμα του φεστιβάλ και θα συμβάλουν στη μακροχρόνια ανάπτυξη και βιωσιμότητά του. Στόχος δεν θα πρέπει να είναι η αναζήτηση απλώς οικονομικής υποστήριξης για μία ετήσια διοργάνωση, αλλά η δημιουργία σταθερών συνεργασιών με οργανισμούς, ιδρύματα και επιχειρήσεις που επιθυμούν να συνδεθούν με τον πολιτισμό, τη νησιωτικότητα και την αναπτυξιακή προοπτική της Κάσου.

Με σωστό σχεδιασμό, ξεκάθαρη στρατηγική, ισχυρές συνεργασίες και πίστη στις ιδιαίτερες αξίες του τόπου μας, το Φεστιβάλ Κάσου μπορεί να εξελιχθεί σε έναν θεσμό με διαχρονική αξία για το νησί, τους κατοίκους του και τις επόμενες γενιές.

Στόχος δεν είναι απλώς να διοργανώσουμε ένα επιτυχημένο φεστιβάλ, αλλά να δημιουργήσουμε έναν θεσμό που θα αναδεικνύει την Κάσο, θα ενισχύει την τοπική κοινωνία και θα προσελκύει επισκέπτες που εκτιμούν και σέβονται τον αυθεντικό χαρακτήρα του νησιού μας.

Με εκτίμηση,

Εμμανουήλ Ι. Πέπης,

Δημοτικός Σύμβουλος & Μέλος Επιτροπής Πολιτισμού

kasos@mazigiathnkaso.gr